# Check-up sırasında mutlaka boyun ultrasonu gerekir mi?

> Boyun ultrasonu her check-up’ta gerekmez: şişlik ya da şikâyet varsa yapılır, şikâyeti olmayan erişkinde tarama önerilmez. Nodül bulunursa ne olur?

Source: https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/check-up-boyun-ultrasonu/  
Updated: 2026-10-13

Blog · Tiroid

Yazan: [Prof. Dr. Ayşenur Meriç Hafız](https://www.aysenurmerichafiz.com/hakkimda/) · Güncelleme: 13 Ekim 2026 · 3 dk okuma

Kısaca

Hayır, herkes için gerekmez. Boyunda şişlik, şikâyet ya da tesadüfen görülmüş bir nodül varsa yapılacak tetkik boyun ultrasonudur; şikâyeti olmayan erişkinlerde ise kılavuzlar tiroidin ultrasonla taranmamasını önerir. Karar, şikâyet, öykü ve muayenenize göre hekiminizle birlikte verilir.

Şema Tiroid ultrasonu boynun ön yüzüne yerleştirilen bir probla, radyasyon kullanılmadan yapılır.

## Boyun ultrasonu neleri gösterir?

Boyun ultrasonu ile tiroid bezi (guatrda büyüyen bez), tükürük bezleri ve lenf bezleri değerlendirilebilir.1,2

Tiroid bezi vücudun çalışma hızını düzenler ve tiroid bezinde nodül yani kitlelerle sık karşılaşılır: erişkinlerin %60’a varan bölümünde en az bir nodül bulunur ve bunların çoğu iyi huyludur, tedavi gerektirmez.3,4

Tükürük bezlerinde de iltihap, taş ve kitlelerle sıklıkla karşılaşılabilir. Boyun ultrasonu bu sebeplerin ayırt edilmesine yardımcı olur.2,5

Boyundaki lenf bezleri mikroplara karşı direnç sırasında ve kanserli hücrelerin lenf bezine yayılması sonucu da büyüyebilir. Ayrıca lenf bezlerinin lenfoma denilen kendi kanserleri de vardır. Bu durumları ayırt etmek için boyun ultrasonu yaygın olarak kullanılmaktadır.2

Bunun yanında boyun ultrasonu, damar ve sinirlerden kaynaklanan şişliklerin ve boyunda görülen bazı doğumsal kistlerin tanısında da bize faydalı bilgiler sağlar; doğumsal kistlerde kitlenin boyutunu, çevredeki yapılarla ilişkisini ve içinin sıvı dolu olduğunu gösterir.2,6

Boyun ultrasonu, öncesinde bir hazırlık gerektirmeyen ve radyasyon içermeyen bir görüntüleme tekniğidir. İstenirse ultrason esnasında ince iğne ile örnekleme de yapılabilmesi bize büyük avantaj sağlamaktadır.1,3

## Boyun ultrasonu kimlere gerekir?

Boyunda bir şişlik ele geldiğinde, [tiroid nodülünden](https://www.aysenurmerichafiz.com/tedaviler/tiroid/tiroid-nodulleri/) şüphelenildiğinde veya başka bir görüntülemede tesadüfen nodül görüldüğünde yapılacak tetkik boyun ultrasonudur. Ultrason bu durumlarda şişliğin tiroid bezinden mi, yoksa komşu bir yapıdan mı kaynaklandığını ve nodülün iğne ile örnek alınmasını gerektiren özellikler taşıyıp taşımadığını gösterir.3,4

## Neden herkese önerilmez?

Boyun ultrasonu her check-up’ta herkes için gerekli değildir. Hiçbir şikâyeti ve boynunda şişliği olmayan erişkinlerde kılavuzlar tiroidin ultrasonla taranmamasını önerir: taramada bulunan nodüllerin çoğu iyi huyludur ve tedavi gerektirmez; taramanın olası sonucu ise gerekmeyen tanı ve tedavilerdir.4,7

Ultrason çok duyarlıdır ve elle hissedilemeyen pek çok nodülü gösterir. Kanser saptandığında da bunların çoğu küçük, tiroid bezi içinde sınırlı ve yavaş seyirli tümörlerdir. Toplum düzeyindeki veriler, taramanın tiroid kanseri tanısı alanların sayısını artırdığını, buna karşın bu hastalığa bağlı ölüm hızını değiştirmediğini düşündürmektedir; cerrahi ve radyoaktif iyot tedavisinin zararlarını belgeleyen kayda değer kanıt da vardır.3,4,7

Bu öneri; ses kısıklığı, ağrı, yutma güçlüğü ya da boynunda şişlik olan kişileri ve tiroid kanseri riski yüksek olanları, örneğin radyasyona maruz kalmış ya da birinci derece yakınında (anne, baba, kardeş, çocuk) tiroid kanseri görülmüş kişileri kapsamaz. Bu nedenle check-up’ınızda boyun ultrasonuna gerek olup olmadığına şikâyetlerinize, öykünüze ve boyun muayenenize göre hekiminizle birlikte karar verilir.7

## Nodül bulunursa ne olur?

Nodül bulunması kanser tanısı demek değildir: seçilmemiş hasta gruplarında tiroid nodüllerinin kanser çıkma oranı genellikle %1 ile %5 arasındadır. İlk değerlendirmede kişisel ve ailesel öykünüz, boyun muayeneniz, tiroidin çalışmasını gösteren kan tahlili ve boyun ultrasonu birlikte ele alınır.4

Ultrasonda nodül, görünümüne göre bir risk sınıfına yerleştirilir. İnce iğne ile örnek alınıp alınmayacağına bu sınıfa, nodülün boyutuna ve muayene ile tahlil sonuçlarınıza göre sizinle birlikte karar verilir; örnek ultrason eşliğinde alınır ve mikroskop altında incelenir.3,4

Örnek alınması gerekmeyen nodüller risk sınıfına ve boyutuna göre izlenir: bazı küçük ve düşük riskli nodüllerde yeniden değerlendirme gerekmez, diğerlerinde ultrason altı ay ile beş yıl arasında değişen bir süre sonra yinelenir. Örnek kanseri ya da kanser kuşkusunu gösterdiğinde kılavuz cerrahi önerir; 5–10 mm’lik nodüllerde bunun yerine yakın izlem ya da minimal girişimsel bir tedavi düşünülebilir.4

## Ne zaman hekime başvurmalısınız?

Aşağıdakilerden birini fark ederseniz hekime başvurmanız uygun olur:7,8

- Boynunuzda bir şişlik ya da kitle
- Ses kısıklığı
- Yutma güçlüğü ya da yutarken ağrı
- Nefes almada güçlük

Aynı belirtilere başka durumlar da yol açabilir; yine de bunlar bir boyun muayenesinin gerekçesidir. Çocukken baş ve boyun bölgenize radyasyon aldıysanız ya da birinci derece bir yakınınızda tiroid kanseri görüldüyse bunu hekiminize söyleyin: bunlar tiroid kanseri riskini belirgin biçimde artırır.7,8

## Kaynaklar

1. Lewis-Jones H, Colley S, Gibson D. Imaging in head and neck cancer: United Kingdom National Multidisciplinary Guidelines. J Laryngol Otol. 2016;130(S2):S28-S31. [doi:10.1017/S0022215116000396](https://doi.org/10.1017/S0022215116000396) ↩
2. Furukawa M, Hashimoto K, Kitani Y, Yoshida M. Point-of-care ultrasound in the head and neck region. J Med Ultrason (2001). 2022;49(4):593-600. [doi:10.1007/s10396-022-01266-8](https://doi.org/10.1007/s10396-022-01266-8) ↩
3. RadiologyInfo.org. Thyroid ultrasound \[Internet\]. Oak Brook (IL): Radiological Society of North America; \[reviewed 2023 May 1; cited 2026 Oct 12\]. Available from: [radiologyinfo.org](https://www.radiologyinfo.org/en/info/us-thyroid) ↩
4. Durante C, Hegedüs L, Czarniecka A, Paschke R, Russ G, Schmitt F, et al. 2023 European Thyroid Association clinical practice guidelines for thyroid nodule management. Eur Thyroid J. 2023;12(5):e230067. [doi:10.1530/ETJ-23-0067](https://doi.org/10.1530/ETJ-23-0067) ↩
5. Katz P, Hartl DM, Guerre A. Clinical ultrasound of the salivary glands. Otolaryngol Clin North Am. 2009;42(6):973-1000. [doi:10.1016/j.otc.2009.08.009](https://doi.org/10.1016/j.otc.2009.08.009) ↩
6. Fanous A, Morcrette G, Fabre M, Couloigner V, Galmiche-Rolland L. Diagnostic approach to congenital cystic masses of the neck from a clinical and pathological perspective. Dermatopathology (Basel). 2021;8(3):342-358. [doi:10.3390/dermatopathology8030039](https://doi.org/10.3390/dermatopathology8030039) ↩
7. US Preventive Services Task Force. Thyroid cancer: screening \[Internet\]. Rockville (MD): US Preventive Services Task Force; 2017 May 9 \[cited 2026 Oct 13\]. Available from: [uspreventiveservicestaskforce.org](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/thyroid-cancer-screening) ↩
8. National Cancer Institute. Thyroid cancer treatment (PDQ®)–⁠patient version \[Internet\]. Bethesda (MD): National Cancer Institute; \[updated 2025 Feb 12; cited 2026 Oct 5\]. Available from: [cancer.gov](https://www.cancer.gov/types/thyroid/patient/thyroid-treatment-pdq) ↩

[Tedavi alanlarında ayrıntılı bilgiTiroid Nodülleri ve Tedavisi](https://www.aysenurmerichafiz.com/tedaviler/tiroid/tiroid-nodulleri/)

Cerrahi ve tıbbi işlemlerin sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterir; size özel değerlendirme için hekiminize danışın.

## Diğer yazılar

- [Tiroid ultrasonu](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/tiroid-ultrasonu/)
- [Tükürük bezi ameliyatı sonrası yüz felci olur muyum?](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/tukuruk-bezi-ameliyati-sonrasi-yuz-felci/)
- [Tükürük bezi neden şişer?](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/tukuruk-bezi-neden-siser/)
- [Büyümüş lenf bezlerinde tanı nasıl konulur?](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/buyumus-lenf-bezlerinde-tani/)
- [Sesimi kaybeder miyim?](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/sesimi-kaybeder-miyim/)

[Tüm yazılar](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/)

İletişim

## Randevu ve sorularınız için

En hızlı yanıt WhatsApp’tan. Dilerseniz arayabilir ya da e-⁠posta gönderebilirsiniz.

[WhatsApp’tan yazın](https://wa.me/905358113949?text=Merhaba%2C%20randevu%20almak%20istiyorum.)[+90 535 811 39 49](tel:+905358113949)