# Tükürük bezi neden şişer?

> Taş, kabakulak gibi enfeksiyonlar, tümörler, kistler ve Sjögren sendromu: tükürük bezi neden şişer, neden nasıl bulunur, ne zaman hekime başvurulur?

Source: https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/tukuruk-bezi-neden-siser/  
Updated: 2026-10-13

Blog · Tükürük bezi

Yazan: [Prof. Dr. Ayşenur Meriç Hafız](https://www.aysenurmerichafiz.com/hakkimda/) · Güncelleme: 13 Ekim 2026 · 3 dk okuma

Kısaca

En sık nedenlerden biri, kanalı tıkayan bir taştır; enfeksiyonlar, tümörler, kistler ve Sjögren sendromu gibi otoimmün hastalıklar da bezi şişirebilir. İki üç haftada geçmeyen bir şişlik ya da yüzde güçsüzlük varsa hekime başvurmak gerekir.

Şema Tükürük bezi şişmesinin üç sık nedeni: kanalı tıkayan taş, enfeksiyon ve tümör.

Pek çok farklı sorun, tükürük bezlerinin işlevlerini engelleyerek veya kanalları tıkayarak tükürüğün boşalamamasına neden olur. Bu sebeplerden dolayı tükürük bezleri şişer.

## Sık görülen nedenler

Tükürük bezinin şişmesinin yaygın sebepleri şunlardır:

Şişmiş tükürük bezlerinin en sık görülen sebeplerinden birincisi tükürük bezi taşlarıdır. Bu taşlar aslında kristalize tükürük birikintileridir. Bu taşlar bazen tükürük akışını engelleyebilir, bu da tükürük bezlerinin şişmesine sebep olabilir. Taşlar en sık çene altı tükürük bezini (submandibular bez) tutar.1,2,3

İkinci olarak tükürük bezimizin şişmesine çeşitli virüsler ve bakterilerin yol açtığı enfeksiyonlar da sebep olabilir. Bu enfeksiyonların en yaygın bilinen örneği kabakulaktır.1,2

Üçüncü olarak iyi ya da kötü huylu tümörler de tükürük bezinde şişmeye sebep olabilir. Tükürük bezi tümörlerinin çoğu parotis bezinde görülür ve büyük bölümü iyi huyludur.1,4

Dördüncü olarak doğuşsal ya da enfeksiyon ve travma sonrası gelişen kistler de tükürük bezlerinde şişmelere sebep olabilir.1

Beşinci olarak Sjögren sendromu gibi vücudun kendi kendine saldırmasına sebep olan otoimmün hastalıklar da tükürük bezinde şişmeye sebep olabilir.1

## Şişlikler birbirinden nasıl ayrılır?

Belirtiler nedene göre değişir:

- **Taş:** etkilenen bezde ağrılı bir şişlik; ağrı ve şişlik en çok yemek yerken ya da bir şey içerken ortaya çıkar.1,3
- **Bakteriyel enfeksiyon:** dokunmakla hassas, ağrılı bir şişlik, bazen ağza gelen kötü tatlı bir irin akıntısı ve ağır durumlarda ateş ve titreme.1,5
- **Kabakulak gibi viral enfeksiyon:** sıklıkla ateş, baş ağrısı, kas ağrıları ve iştahsızlıkla başlar; ardından parotis bezleri, çoğunlukla yüzün iki yanında birden şişer.1
- **Tümör:** sert, yavaş büyüyen ve çoğunlukla ağrı yapmayan bir şişlik.1,6
- **Kist:** ağrı yapmayan bir şişlik.1
- **Sjögren sendromu:** bezlerdeki şişliğe göz kuruluğu ve ağız kuruluğu eşlik eder.1

Ağrı, hızlı büyüme, şişliğin çevre dokuya yapışık olması ve bir sinirin etkilendiğini gösteren belirtiler kötü huylu bir tümörü düşündürür. Bununla birlikte kötü huylu tümörlerin üçte biri sessiz seyreder ve muayenede iyi huylu kitlelerden ayırt edilemeyebilir; bu nedenle tanı, görüntülemeye ve doku örneğine de dayanır.4

## Neden nasıl bulunur?

Nedeni tespit etmek için mutlaka bir kulak burun boğaz muayenesi ve ardından da sebebe yönelik tetkiklerin yapılması gerekir. Hekim yakınmalarınızı sorar, ağız içi de dahil olmak üzere baş ve boynu muayene eder; taş bazen dil altında elle hissedilebilir.1,3

Taşı doğrulamak, enfeksiyon düşünüldüğünde apse olup olmadığına bakmak ve bir kitle bulunduğunu doğrulamak için ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT) ya da manyetik rezonans (MR) görüntüleme kullanılır.3,5,6

Şişlik bir tümör olabilecekse iğne ile örnek alınır. Birleşik Krallık kılavuzu, ultrason eşliğinde ince iğne ile örnek alınmasını tüm tükürük bezi tümörlerinde önerir; bu yöntem başlıca tanı aracıdır ve vakaların yüzde 90’ında kötü huylu hastalığı iyi huyludan ayırt edebilir.4

## Nedene göre ne yapılır?

Tükürük bezindeki şişmenin tedavisi de nedenine bağlı olarak değişir.

- **Taş:** amaç taşı çıkarmaktır. Evde yapılabilecekler, bol su içmek ve tükürüğü artırmak için şekersiz limonlu pastil emmektir; küçük taşlar bazen kendiliğinden atılır. Hekim taşı kanaldan dışarı itebilir; bazı durumlarda taş, kanala sokulan çok ince aletlerle (siyalendoskopi) ya da ameliyatla çıkarılır.1,3
- **Enfeksiyon:** bakteriyel enfeksiyon antibiyotikle tedavi edilir, apse oluşmuşsa boşaltılır. Antibiyotikler virüslere etki etmez; viral enfeksiyonlar hemen her zaman kendiliğinden geçer ve tedavi yakınmaları hafifletmeye yöneliktir.1,5
- **Tümör:** çoğunlukla etkilenen bez ameliyatla çıkarılır. Tümör iyi huyluysa başka bir tedaviye gerek olmaz; kanserse radyasyon tedavisi ya da daha geniş bir ameliyat gerekebilir.6
- **Kist:** küçük bir kist tedavisiz, kendiliğinden boşalabilir; daha büyük kistler ameliyatla çıkarılabilir.1

## Ne zaman hekime başvurmalı?

Şu durumlarda hekime başvurun:

- Ağız içinde, çene altında ya da boyunda iki üç haftada geçmeyen ya da büyüyen bir şişlik6
- Yemek yerken ya da çiğnerken ağrı6
- Yüzde geçmeyen uyuşma, güçsüzlük ya da ağrı7

Şişlik ağrılı, kızarık ya da hassassa, ateş ve titremeyle birlikteyse ya da ağzınızı açmanızı, konuşmanızı, çiğnemenizi ya da yutmanızı güçleştiriyorsa hemen hekime başvurun. Tükürük bezi enfeksiyonu sırasında yüksek ateş, nefes almada ya da yutmada güçlük olursa vakit kaybetmeden tıbbi yardım alın.1,5

## Kaynaklar

1. Harvard Health Publishing. Salivary gland disorders \[Internet\]. Boston (MA): Harvard Health Publishing; 2026 Mar 17 \[cited 2026 Oct 12\]. Available from: [health.harvard.edu](https://www.health.harvard.edu/ear-nose-and-throat/salivary-gland-disorders-a-to-z) ↩
2. Kim MJ, Milliren A, Gerold DJ Jr. Salivary gland disorders: rapid evidence review. Am Fam Physician. 2024;109(6):550-559. Available from: [aafp.org](https://www.aafp.org/afp/2024/0600/salivary-gland-disorders) ↩
3. MedlinePlus. Salivary duct stones \[Internet\]. Bethesda (MD): National Library of Medicine; \[reviewed 2025 Jul 28; cited 2026 Oct 12\]. Available from: [medlineplus.gov](https://medlineplus.gov/ency/article/001039.htm) ↩
4. Sood S, McGurk M, Vaz F. Management of salivary gland tumours: United Kingdom National Multidisciplinary Guidelines. J Laryngol Otol. 2016;130(S2):S142-S149. [doi:10.1017/S0022215116000566](https://doi.org/10.1017/S0022215116000566) ↩
5. MedlinePlus. Salivary gland infections \[Internet\]. Bethesda (MD): National Library of Medicine; \[reviewed 2025 Jul 28; cited 2026 Oct 13\]. Available from: [medlineplus.gov](https://medlineplus.gov/ency/article/001041.htm) ↩
6. MedlinePlus. Salivary gland tumors \[Internet\]. Bethesda (MD): National Library of Medicine; \[reviewed 2025 Oct 21; cited 2026 Oct 12\]. Available from: [medlineplus.gov](https://medlineplus.gov/ency/article/001040.htm) ↩
7. National Cancer Institute. Salivary gland cancer treatment (PDQ®)–⁠patient version \[Internet\]. Bethesda (MD): National Cancer Institute; \[updated 2025 Mar 14; cited 2026 Oct 5\]. Available from: [cancer.gov](https://www.cancer.gov/types/head-and-neck/patient/adult/salivary-gland-treatment-pdq) ↩

[Tedavi alanlarında ayrıntılı bilgiTükürük Bezi Tümörleri: Genel Bakış](https://www.aysenurmerichafiz.com/tedaviler/tukuruk-bezi/tukuruk-bezi-tumorleri/)

Cerrahi ve tıbbi işlemlerin sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterir; size özel değerlendirme için hekiminize danışın.

## Diğer yazılar

- [Tükürük bezi ameliyatı sonrası yüz felci olur muyum?](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/tukuruk-bezi-ameliyati-sonrasi-yuz-felci/)
- [Tiroid ultrasonu](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/tiroid-ultrasonu/)
- [Check-up sırasında mutlaka boyun ultrasonu gerekir mi?](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/check-up-boyun-ultrasonu/)
- [Büyümüş lenf bezlerinde tanı nasıl konulur?](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/buyumus-lenf-bezlerinde-tani/)
- [Sesimi kaybeder miyim?](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/sesimi-kaybeder-miyim/)

[Tüm yazılar](https://www.aysenurmerichafiz.com/blog/)

İletişim

## Randevu ve sorularınız için

En hızlı yanıt WhatsApp’tan. Dilerseniz arayabilir ya da e-⁠posta gönderebilirsiniz.

[WhatsApp’tan yazın](https://wa.me/905358113949?text=Merhaba%2C%20randevu%20almak%20istiyorum.)[+90 535 811 39 49](tel:+905358113949)