En Sık Görülen Vestibuler Hastalıklar

BENİGN PAROKSİSMAL POZİSYONEL VERTİGO (BPPV)

Baş dönmesinin nedenleri arasında en sık görülen Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV)’dur. BPPV, başın belirli pozisyonlarıyla ortaya çıkan anlık vertigo ve buna eşlik eden kısa süreli nistagmustan oluşan vestibüler sistem hastalığıdır. En önemli özelllikleri vertigonun başın belirli  pozisyonlarında ortaya çıkması, kısa süreli(10-30 sn) olması ve buna eşlik eden nistagmus (göz hareketleri) görülmesidir. Hasta eşyaların döndüğünü ifade eder. Birden başlayan ve kısa süren şiddetli başdönmesi ile nistagmusa genellikle bulantı, kusma, terleme gibi semptomlarda eşlik eder. Ancak işitme kaybı, çınlama, uğultu eşlik etmez.

BPPV‘nin sebebi genellikle idyopatiktir. Ancak etyolojide; kafa ve temporal kemik travmaları, stapedektomi, kronik otitis media cerrahisi, migren, uzun yatak istirahatleri ve üst solunum yolu enfeksiyonları, uzun süren karayolu ve havayolu yolculukları yer alır

Hasta açısından çok rahatsız edici ve korkutucu olabilen bu rahatsızlık fiziksel manevralar ile çok rahat ve etkili bir şekilde tedavi edilebilir veya kendiliğinden de düzelebilir.

MENİERE HASTALIĞI 

Meniere hastalığı iç kulağı tutan, progresif (giderek ilerleyen) seyirli bir hastalıktır.

En önemli özelliği, dakikalardan saatlere kadar sürebilen başdönmesi atakları olmasıdır. Ataklar sırasında, fluktuan (dalgalı) sensörinöral işitme kaybı, kulakta dolgunluk hissi ve çınlama olabilmektedir.

VESTİBÜLER NÖRİNİT

Vestibüler Nörinit, vestibüler fonksiyonIarın ani, unilateral (tek taraflı) kaybına bağlı olarak baş dönmesi, bulantı- kusma görülür. İşitme fonksiyonların normal olduğu bir hastalıktır. Hastalığın ortaya çıkışından bir süre önce bir üst solunum yolu infeksiyonu anamnezi alınabilir.

Hastalardaki en önemli semptomlar ani başlayan baş dönmesi, bulantı - kusma ve nistagmustur. Bu bulgular baş hareketleriyle artabilir. Bu semptomlar kademeli olarak azalır ve genellikle 1-3 hafta içinde sonlanır.

 HAREKET HASTALIĞI (MOTİON SİCKNESS)

Hareket hastalığı denge sisteminin uyumunu bozacak şekilde veya algılanan hareket sonrası geçici olarak gelişen dengesizlik, bulantı, başdönmesi, cilt renginde solma, aşırı tükrük salınımı, uyku hali, başağrısı ile birlikte kusma, soğuk terleme gibi karakteristik bazı belirti ve bulgularla ortaya çıkan  klinik  tablodur. Araç  tutması,  deniz tutması gibi klinik durumları içinde barındıran bu klinik tabloya, son yıllardaki teknolojik ilerlemelere paralel  olarak,  uçak  veya  araç  simülatörlerinde  “simülatör tutması (simulator- sickness)”, 3 boyutlu sanal ortamda “sanal ortam hastalığı (cybersickness)”, yerçekimsiz uzayda “uzay hastalığı (space- sickness)” gibi yeni tanımlar eklenmistir. Hareket hastalığı bireylerde farklı şekillerde ortaya çıkmaktadır. Bazı kişilerde hiç hareket hastalığı olmazken bazılarında zaman zaman, bazılarındaysa neredeyse her yapılan hareketle hareket hastalığı oluşmaktadır. Bir çok neden hareket hastalığına sebep olmaktadır. Bunlar arasında kara, hava, deniz araçlarıyla seyahat ve son elli yılda ortaya çıkan durum olan uzay araçlarıyla seyahat sayılabilir. Ancak hareket hastalığının ortaya çıkması için mutlaka hareket olması gerekmemektedir. Hareket eden görsel alanlarda hareket hastalığı yaratabilir. Bütün bu durumların benzerliği vücut pozisyonunu belirlemede birbiriyle çelişen ve beklenenden farklı algısal sinyallerin beyne ulaşmasıdır.

Nedenleri; Hareket hastalığı oluşmasında en önemli faktör vestibüler sistemdir. Hareket hastalığının nedeni karmaşıktır.  İç kulakta hareket algılama organları olmadan taşıt tutması oluşmaz. Bu nedenle taşıt tutmasının meydana gelmesinde iç kulağın önemli bir rolü vardır.

VERTİGENÖZ MİGREN: Migren ve baş dönmesi birlikteliği vestibüler migren ya da vertigenöz migren tanılarını akla getirir. Bu hastalara çoğunlukla tanı konulmasında sorun vardır. Çoğunlukla günlerce süren baş dönmesine zaman zaman eklenen baş ağrıları olabilmektedir. Bazı hastalarda ataktan sonra düzelme haftalar sürebilir. Atakların bazılarına baş ağrısı eşlik edebilir bazen baş ağrısı olmayabilir. Bazı vestibüler migren hastaları vardır ki hiçbir zaman anlamlı bir baş ağrısı yaşamamışlardır. Bu hastalarda vertigoya ışık hassasiyeti, ses hassasiyeti, görsel ve diğer uyuşma, algı bozukluğu gibi auralar eşlik edebilir. Gerçekte migrenli hastalarda baş dönmesi bulgularının olması azımsanmayacak kadar yaygındır. Çoğunluğunun geçmişinde migren öyküsü vardır. Ailede migren olması, çocuklukta taşıt tutması da dikkat çekici bulgulardandır.