Gırtlak Kanseri Cerrahisi

Gırtlak (larenks) kanserinde cerrahi, tümörün büyüklüğüne ve yerleşimine göre değişir: ağız yoluyla yapılan küçük bir müdahale de olabilir, gırtlağın tamamen çıkarılması da. Amaç, tümörü sağlam doku payıyla birlikte tümüyle çıkarırken nefes alma, yutma ve konuşma işlevlerini mümkün olan en iyi düzeyde korumaktır. Hangi yöntemin seçileceği, ameliyat öncesi değerlendirmeler ve tümör konseyi kararıyla belirlenir.

Endoskopik (ağız yoluyla) cerrahi

Erken evre tümörlerde, boyunda kesi yapılmadan, ağızdan yerleştirilen bir tüp aracılığıyla mikroskop ve lazer ya da robotik sistem yardımıyla tümör çıkarılır (transoral lazer mikrocerrahisi). Yatış süresi kısadır, iyileşme hızlıdır ve ses tellerinin büyük bölümü korunabildiği için ses kalitesi genellikle iyi düzeyde kalır. Bu yöntem, tümörün endoskopla tam olarak görülebildiği ve sınırlı olduğu durumlarda tercih edilir.

Kısmi gırtlak ameliyatları

Tümör endoskopik yolla tamamen çıkarılamayacak kadar büyük, ancak gırtlağın tamamını almayı gerektirmeyecek kadar sınırlıysa boyundan yapılan bir kesiyle gırtlağın yalnızca hastalıklı bölümü alınır (parsiyel larenjektomi). Gırtlağın üst bölümünün, tek bir tarafının ya da ses tellerinin bir kısmının alındığı farklı türleri vardır. Kalan doku nefes alma ve konuşma için yeterli olduğundan boyunda kalıcı bir açıklık gerekmez; ancak yutmanın yeniden öğrenilmesi bir süre alabilir.

Gırtlağın tamamen alınması (total larenjektomi)

İleri evre tümörlerde ya da radyoterapi sonrası hastalığın devam ettiği durumlarda gırtlağın tamamı çıkarılır. Bu ameliyatta soluk borusu boynun ön kısmına ağızlaştırılır ve nefes alma, “stoma” adı verilen bu kalıcı açıklıktan sağlanır. Ağız ile yemek borusu arasındaki bağlantı yeniden oluşturulduğu için yutma yolu korunur. Ses telleri alındığından doğal ses kaybolur; ancak ses rehabilitasyonu yöntemleriyle yeniden konuşmak mümkündür. Bu konu ayrı bir sayfada ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Boyun diseksiyonu

Gırtlak kanseri boyundaki lenf bezlerine yayılabildiği için, birçok ameliyatta lenf bezlerinin de çıkarılması gerekir (boyun diseksiyonu). Yayılım görülmese bile riskin yüksek olduğu tümörlerde koruyucu amaçla yapılabilir. Çıkarılan lenf bezleri patolojik olarak incelenir ve sonuçlar, ameliyat sonrası ek tedavi gerekip gerekmediğine karar verilmesinde kullanılır.

Ameliyat öncesi hazırlık

Ameliyat öncesinde genel sağlık değerlendirmesi, kan testleri, akciğer ve kalp incelemeleri yapılır. Sigaranın ameliyattan önce bırakılması yara iyileşmesini belirgin biçimde kolaylaştırır. Ameliyatın kapsamı, olası riskleri, ses ve yutma üzerindeki etkileri ve iyileşme süreci hekiminizle ayrıntılı biçimde konuşulur; konuşma terapisti ile ameliyat öncesinde tanışmak, sonrasında süreci kolaylaştırır.

Ameliyat sonrası ve olası riskler

İlk günlerde boyunda şişlik ve ağrı olabilir; bunlar ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Yutma güvenli hale gelene kadar beslenme, burundan geçirilen ince bir tüp ile sağlanır. Ameliyat sonrası yatış süresi, ameliyatın türüne göre birkaç günden birkaç haftaya kadar değişebilir. Her ameliyatta olduğu gibi kanama, enfeksiyon ve yara iyileşmesinde gecikme görülebilir; gırtlak cerrahisine özgü olarak ses kalitesinde değişiklik, yutma sırasında öksürük ve geçici tükürük kaçağı (fistül) gelişebilir. Bu sorunların büyük çoğunluğu tedavi ekibinin takibiyle çözülür.