Foliküler Tiroid Kanseri

Foliküler tiroid kanseri, tiroid bezinin hormon üreten folikül hücrelerinden gelişen ve papiller kanserden sonra en sık görülen ikinci tiroid kanseri türüdür. Genellikle tek bir nodül olarak ortaya çıkar ve papiller türden farklı olarak lenf bezlerinden çok kan yoluyla yayılma eğilimi gösterir. Erken evrede tanı konduğunda seyri çoğunlukla olumludur.

Foliküler tiroid kanseri nedir?

Hücreleri mikroskop altında normal tiroid dokusuna benzer küçük kesecikler (foliküller) oluşturur. İyot eksikliğinin yaygın olduğu bölgelerde ve orta-ileri yaşlarda daha sık görülür. Bu türün belirleyici özelliği, tümör hücrelerinin nodülü çevreleyen kapsülü ya da kan damarlarını aşıp aşmadığıdır; kanser tanısı bu kapsül ve damar geçişine göre konur. Kapsülü yalnızca sınırlı biçimde aşan tümörler “minimal invaziv”, damarlara ya da çevre dokuya belirgin yayılım gösterenler “geniş invaziv” olarak sınıflandırılır. Hürthle hücreli (onkositik) kanser, önceleri foliküler kanserin bir alt tipi sayılan ve benzer şekilde ele alınan ayrı bir türdür.

Belirtiler

• Boynun ön kısmında yavaş büyüyen, ağrısız, tek bir nodül
• Büyük nodüllerde boğazda baskı hissi, yutma güçlüğü
• Nadiren ses kısıklığı
• Uzak yayılım olduğunda kemik ağrısı ya da akciğer yakınmaları ilk bulgu olabilir; bu durum seyrektir

Tanı

Ultrason ve ince iğne aspirasyon biyopsisi ilk adımlardır. Ancak foliküler kanserin biyopsiyle kesin tanısı zordur: iyi huylu foliküler adenom ile foliküler kanserin hücreleri birbirine benzer ve aradaki fark, ancak nodülün tamamı çıkarılıp kapsül ve damar geçişi mikroskop altında incelendiğinde anlaşılır. Bu nedenle biyopsi sonucu “foliküler neoplazi” ya da “belirsiz” olarak raporlanan nodüllerde tanı amaçlı olarak ilgili lobun alınması önerilir. Bazı merkezlerde biyopsi örneğinde yapılan moleküler testler de karar vermeye yardımcı olabilir.

Tedavi

Tanı amaçlı lobektomi sonrasında patoloji iyi huylu ya da minimal invaziv kanser olarak gelirse çoğu zaman ek ameliyat gerekmez. Geniş invaziv kanser saptandığında ise bezin geri kalan kısmının da alınması (tamamlayıcı tiroidektomi) ve ardından radyoaktif iyot tedavisi planlanır; radyoaktif iyot, kan yoluyla yayılma eğilimi nedeniyle bu türde özellikle önemlidir. Lenf bezi tutulumu papiller türe göre daha az görüldüğünden boyun diseksiyonu yalnızca tutulum saptandığında yapılır. Bezin tamamı alındığında tiroid hormonu ilacı başlanır. Uzak yayılım varsa radyoaktif iyot, gerektiğinde radyoterapi ve hedefe yönelik ilaçlar kullanılır.

Ameliyat sonrası ve takip

Takip, boyun ultrasonu ve kanda tiroglobulin düzeyi ile yapılır. Uzak yayılım olasılığı nedeniyle gerektiğinde tüm vücut iyot taraması ya da diğer görüntüleme yöntemleri eklenir. Takip uzun yıllar sürdürülür.

Ne zaman hekime başvurmalısınız?

Boynunuzda büyüyen bir nodül, boğazda baskı hissi ya da açıklanamayan kemik ağrısı gibi yakınmalarınız varsa hekime başvurmanız uygun olur. Biyopsi sonucunuz “belirsiz” ya da “foliküler neoplazi” olarak raporlandıysa bir sonraki adımı hekiminizle görüşmeniz önemlidir.