Papiller tiroid kanseri, tiroid bezinin hormon üreten folikül hücrelerinden gelişen ve tiroid kanserleri arasında en sık görülen türdür. Genellikle yavaş büyür, uzun süre belirti vermeyebilir ve çoğu hastada ultrasonda saptanan bir nodül olarak ortaya çıkar. Uygun tedaviyle seyri çoğunlukla olumludur.
Papiller tiroid kanseri nedir?
Adını, mikroskop altında görülen parmaksı (papiller) hücre dizilimlerinden alır. Her yaşta görülebilir ancak genç ve orta yaşlı erişkinlerde, özellikle kadınlarda daha sıktır. Tiroid içinde tek bir odak halinde olabileceği gibi bezin her iki lobunda birden fazla odak (multifokal) da bulunabilir. En belirgin özelliği, öncelikle boyundaki lenf bezlerine yayılma eğilimidir; lenf bezi tutulumu olduğunda bile hastalık çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Klasik tipin dışında foliküler varyant, uzun hücreli varyant gibi alt tipleri vardır; bazı alt tipler biraz daha ısrarlı seyredebilir ve tedavi planını etkileyebilir. Çok küçük boyutlu tümörler “papiller mikrokarsinom” olarak adlandırılır ve genellikle çok iyi seyirlidir.
Belirtiler
- Boynun ön kısmında ağrısız, sert bir şişlik
- Boyun yan tarafında büyümüş lenf bezi; bazen ilk ve tek bulgu budur
- İleri durumlarda ses kısıklığı, yutma güçlüğü
- Hiç belirti olmaksızın rastlantısal saptanma en sık ortaya çıkış biçimidir
Tanı
Ultrason; nodülün kuşkulu özelliklerini (düzensiz sınır, küçük kireçlenmeler, boyunun eninden uzun olması gibi) ve boyundaki lenf bezlerini değerlendirir. Kesin tanı ince iğne aspirasyon biyopsisi ile konur; papiller kanser hücreleri mikroskop altında oldukça tipik bir görünüme sahiptir. Ameliyat öncesinde boynun tamamının ultrasonla taranması, lenf bezi tutulumunun planlamaya dahil edilmesi için önemlidir.
Tedavi
Tedavi cerrahidir. Küçük, tek odaklı ve bez dışına taşmamış tümörlerde yalnızca ilgili lobun alınması (lobektomi) yeterli olabilir; daha büyük, çok odaklı ya da lenf bezi tutulumu olan tümörlerde bezin tamamı alınır (total tiroidektomi) ve gerektiğinde boyun lenf bezleri temizlenir. Ameliyat sonrasında nüks riski taşıyan hastalara radyoaktif iyot tedavisi uygulanabilir; düşük riskli hastalarda bu tedavi gerekmeyebilir. Bezin tamamı alındığında tiroid hormonu ilacı başlanır. Çok küçük ve kuşkulu özellik taşımayan mikrokarsinomlarda, seçilmiş hastalarda ameliyat yerine ultrasonla aktif izlem de bir seçenek olabilir.
Ameliyat sonrası ve takip
Takipte boyun ultrasonu ve kanda tiroglobulin düzeyi kullanılır; tiroglobulin, tiroid dokusu tarafından üretilen bir protein olduğu için bezin tamamı alınan hastalarda hastalık belirteci olarak izlenir. Takip yıllarca sürer ancak zamanla seyrekleşir. Nüks görüldüğünde çoğu zaman yeniden cerrahi ya da radyoaktif iyot ile tedavi mümkündür.
Ne zaman hekime başvurmalısınız?
Boynunuzda yeni bir şişlik ya da lenf bezi fark ederseniz, bilinen bir nodülünüz büyüyorsa ya da ses kısıklığınız birkaç haftadır geçmiyorsa hekime başvurmanız uygun olur.
Sık sorulan sorular
Papiller tiroid kanseri tehlikeli midir?
Tiroid kanserleri arasında en iyi seyirli türlerden biridir. Yavaş büyür ve cerrahi ağırlıklı tedaviyle çoğu hastada uzun süreli hastalıksız yaşam sağlanır.
Lenf bezine yayılmışsa tedavi değişir mi?
Evet. Bu durumda tiroid bezinin tamamı ile tutulan lenf bezlerinin de alınması ve ameliyat sonrasında radyoaktif iyot tedavisi planlanabilir.
Her papiller kanserde tiroidin tamamı alınır mı?
Hayır. Küçük, tek odaklı ve bez dışına taşmamış tümörlerde yalnızca ilgili lobun alınması yeterli olabilir; karar tümörün özelliklerine göre verilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları ancak muayene sonrasında, size özel olarak verilir. Belirtileriniz varsa bir hekime başvurun.