Tiroid Nodülleri ve Tedavisi

Tiroid nodülü, boynun ön-alt kısmında yer alan tiroid bezinin içinde oluşan sınırlı bir büyüme ya da kitledir. Nodüller oldukça sık görülür ve çoğu kişide hiçbir belirti vermeden, başka bir nedenle yapılan muayene ya da görüntüleme sırasında fark edilir. Nodüllerin büyük çoğunluğu iyi huyludur; önemli olan, hangi nodülün yakın takip ya da ileri inceleme gerektirdiğini doğru belirlemektir.

Tiroid nodülü nedir?

Tiroid bezi, kelebek biçiminde, soluk borusunun (trakea) önünde yer alan ve vücudun enerji dengesini düzenleyen hormonları üreten bir bezdir. Nodül, bu bezin dokusu içinde normalden farklı bir alanın oluşmasıdır. Nodüller içi sıvı dolu (kistik), katı (solid) ya da her ikisinin karışımı olabilir; tek bir nodül bulunabileceği gibi bezin tamamında birden fazla nodül de (multinodüler guatr) görülebilir. Nodül oluşumunda iyot eksikliği, tiroid iltihabı (tiroidit), ailesel yatkınlık ve daha önce boyun bölgesine alınmış radyasyon rol oynayabilir.

Belirtiler

Nodüllerin çoğu hiçbir belirti vermez. Belirti olduğunda şunlar görülebilir:

• Boynun ön kısmında elle hissedilen ya da aynada fark edilen şişlik
• Büyük nodüllerde yutma güçlüğü, boğazda baskı ya da dolgunluk hissi
• Nadiren ses kısıklığı ya da nefes darlığı
• Nodül fazla hormon üretiyorsa çarpıntı, kilo kaybı, sinirlilik ya da sıcağa tahammülsüzlük

Tanı

Değerlendirme genellikle muayene ve tiroid ultrasonu ile başlar. Ultrason, nodülün boyutunu, iç yapısını, sınırlarını ve kireçlenme (kalsifikasyon) gibi özelliklerini gösterir; bu özellikler nodülün kuşkulu olup olmadığını değerlendirmede yol göstericidir. Kanda tiroid hormonu düzeyleri ölçülerek bezin çalışma durumu anlaşılır. Ultrasonda kuşkulu özellikler taşıyan ya da belirli bir boyutu aşan nodüllerden ince iğne aspirasyon biyopsisi alınır; bu işlem ultrason eşliğinde, ince bir iğneyle, birkaç dakika içinde yapılır ve hücrelerin mikroskop altında incelenmesini sağlar. Fazla hormon üreten nodüllerde tiroid sintigrafisi de istenebilir.

Tedavi seçenekleri

Tedavi; biyopsi sonucuna, nodülün boyutuna, yakınmalara ve bezin çalışma durumuna göre planlanır:

• İzlem: İyi huylu ve belirti vermeyen nodüller belirli aralıklarla ultrasonla takip edilir; çoğu nodül için tek gereken budur.
• Ameliyat: Biyopside kanser ya da kanser kuşkusu saptanan, yutma ya da solunumu zorlaştıracak kadar büyüyen veya kozmetik rahatsızlık yaratan nodüllerde tiroid bezinin bir lobunun ya da tamamının alınması önerilebilir.
• Diğer yöntemler: Fazla hormon üreten nodüllerde ilaç tedavisi ya da radyoaktif iyot; seçilmiş iyi huylu nodüllerde radyofrekans gibi iğneyle uygulanan küçültme yöntemleri gündeme gelebilir.

Ne zaman hekime başvurmalısınız?

Boynunuzda yeni fark ettiğiniz bir şişlik, hızla büyüyen bir kitle, kalıcı ses kısıklığı, yutma ya da nefes alma güçlüğü varsa değerlendirme için hekime başvurmanız uygun olur. Bilinen bir nodülünüz varsa önerilen takip aralıklarına uymanız, olası bir değişikliğin erken fark edilmesini sağlar.