Boyun Dermoid Kistleri

Dermoid kist, gelişim sırasında deri katmanlarının derin dokular arasında sıkışıp kalmasıyla oluşan, iyi huylu ve doğumsal bir kisttir. Boyunda çoğunlukla orta hatta, çene altında ya da ağız tabanında yerleşir. Yavaş büyür, genellikle ağrısızdır ve çoğu zaman çocukluk ya da genç erişkinlik döneminde fark edilir.

Dermoid kist nedir?

Anne karnında yüz ve boyun, farklı yönlerden gelen doku katmanlarının orta hatta birleşmesiyle oluşur. Bu birleşme sırasında bir miktar deri dokusu derinde kalırsa, zamanla etrafı kapalı bir kese gelişir. Kistin iç yüzeyi deriye benzediği için içinde yağ, ter ve keratin birikir; bazen kıl kökleri ve yağ bezleri de bulunur. Bu içeriğin yavaş birikmesi kistin yıllar içinde büyümesine yol açar. Boyun dermoid kistleri en sık ağız tabanında ve çene altı bölgesinde, daha seyrek olarak boynun alt orta hattında görülür.

Belirtileri

• Çene altında ya da boynun orta hattında yavaş büyüyen, hamur kıvamında, ağrısız bir şişlik
• Ağız tabanına yerleşen kistlerde dil altında dolgunluk ve dilin yukarı itilmesi
• Büyük kistlerde konuşma, çiğneme ya da yutkunmada zorluk
• Çene altındaki kistlerde “çift çene” görünümü
• İltihaplandığında kızarıklık, ağrı ve hassasiyet

Dermoid kistler, tiroglossal kanal kistlerinden farklı olarak yutkunmakla ve dil hareketiyle belirgin biçimde hareket etmez; bu ayrım muayenede yol göstericidir.

Tanı

Muayenede kistin yeri, kıvamı ve hareketsizliği değerlendirilir. Ultrasonografi, kistin sınırlarını ve içindeki yoğun, yağ benzeri içeriği gösterir. Ağız tabanındaki kistlerde, kistin dil altındaki kaslara göre konumu ameliyat yolunu belirlediği için manyetik rezonans (MR) ya da bilgisayarlı tomografi (BT) sıklıkla istenir. Tiroglossal kanal kisti, tükürük bezi kistleri (ranula) ve lenf bezi büyümeleri ile ayırıcı tanı yapılır; gerekirse ince iğne ile örnek alınır.

Tedavi

Dermoid kistler kendiliğinden gerilemez ve içeriği biriktikçe büyümeye devam eder. Tedavi, kistin duvarıyla birlikte bütün olarak cerrahi yolla çıkarılmasıdır. Kistin yerine göre ameliyat ağız içinden ya da çene altındaki bir cilt kesisinden yapılır; ağız içi yol izlendiğinde ciltte iz kalmaz. Kist duvarının sağlam çıkarılması, içeriğin çevre dokuya yayılmasını ve tekrarlamayı önler. İşlem genel anestezi altında yapılır.

Ameliyat sonrasında sizi neler bekler?

Ameliyat sonrasında birkaç gün süren hafif ağrı ve şişlik olağandır. Ağız içinden yapılan ameliyatlarda ilk günlerde yumuşak ve ılık gıdalar önerilir; dil hareketleri kısa sürede normale döner. Cilt kesisi çene altı kıvrımına yerleştirildiği için iz zamanla belirsizleşir. Kist bütünüyle çıkarıldığında tekrarlama beklenmez. Çıkarılan doku patolojik incelemeye gönderilir ve sonuç kontrol muayenesinde değerlendirilir.

Ne zaman hekime başvurmalısınız?

• Çene altında ya da boynun orta hattında yavaş da olsa büyüyen bir şişlik fark ettiyseniz
• Dil altında dolgunluk, konuşma ya da yutkunmada değişiklik varsa
• Şişlik kızarıyor, ağrıyor ya da aniden büyüyorsa